تبليغاتX
سایت تخصصی بهداشت محیط

سایت تخصصی بهداشت محیط

ارائه مطالب آب. فاضلاب.کلیات بهداشت محیط.آلودگی هوا.مدیریت پسماندها

آرشیو مطالب   تماس با مدیریت وبلاگ   صفحه نخست  
این وبلاگ به منظور دسترسی جامعه بهداشت محیط ایران به مطالب تخصصی راه اندازی شده است امید است مثمر ثمر باشد.

پیوندهای روزانه
هیدرولیک
پرتوها
آلودگی هوا
آب
آرشیو پیوندهای روزانه

پیوندها
محیط زیست
تکنولوژی آب1
تکنولوژی آب2
وزارت نیرو
سلامت محیط و کار اهواز
ليست دانشگاههاي علوم پزشكي در ايران همراه با شماره تلفن، ایمیل و نشانی کامل
مقالات فارسی
مهندسی بهداشت محیط
سایت جامع بهداشت محیط
سازمان نظام پرستاری
وبلاگ مهندسی بهداشت محیط
مهندسی بهداشت محيط ايران
مجلات محیط زیست
یاس بارونزده
....micro
washington....
سایت مرجع متخصصین ایران
جستجوگر محیط
اطلاعات ١١٨ تهران و کل کشور
مهندسي بهداشت محيط.فخار(وبلاگ مفیدوپر محتوا)
کلیات آب و فاضلاب
سلامت محيط و كار شهركرد
pg
بهداشت محیط
بهداشت محیط دانشگاه ایران وتهران

آرشیو مطالب
خرداد 1388
آبان 1387
آبان 1386
مهر 1386
مرداد 1386
تیر 1386
اردیبهشت 1386
فروردین 1386
اسفند 1385
دی 1385
آذر 1385
آبان 1385
مهر 1385
شهریور 1385

آرشیو موضوعی
فاضلاب
آب
مواد زائد جامد
آلودگی هوا
تصفیه آب
تصفیه فاضلاب
کلیات بهداشت محیط همراه با دانلود مطالب
آلودگی صوتی
بهداشت مواد غذائی
دانلود کتاب جامع بهداشت عمومی در 3جلد
آب و فاضلاب
عمومی
مقالات مرتبط با بهداشت محیط
آشنائی با منابع درسی بهداشت محیط
آشنائی با مشاهیر بهداشت محیط
میکروبیولوژی
معرفی سایتهای مرتبط با بهداشت محیط
جزوات بهداشت محیط
لغت نامه های تخصصی بهداشت محیط
پمپها
پایان نامه ها
آبرسانی شهری

نویسندگان
سلیمان فروزنده شهرکی
سایت بهداشت محیط


 RSS 

طراح قالب





Powered by WebGozar


بررسي وضعيت دفع زباله هاي بيمارستاني در بيمارستان هاي دانشگاهي استان فارس در سال 1380




بررسي ميزان زباله و مواد قابل بازيافت در شهر كاشان




بررسي تركيب فيزيكي و ميزان توليد زباله شهر همدان از خردادماه سال 1378 تا ارديبهشت 1379




بررسي تاثير مداخلات مردمي از طريق گفتگو با مسوولين و آموزش کارکنان خدمات شهري بر بهبود وضعيت جمع آور




امکان سنجي توليد بيوکمپوست از زباله ­هاي شهري بابل




اثر شيرابه زباله بر خصوصيات خاك و رشد و عملكرد برنج




مقايسه كارآيي يك نوع آنتراسيت توليد داخل و نوع وارداتي در عمليات تصفيه آب




بررسي ميزان کارايي تصفيه خانه فاضلاب بيمارستان امام خميني (ره) اروميه در تابستان سال 1382 و ارايه ر

اصل مقاله



بررسي كيفيت لجن تصفيه خانه فاضلاب شهر سركان و مقايسه آن با استانداردهاي زيست محيطي جهت استفاده مجدد

اصل مقاله




بررسي كميت و كيفيت و تاثير انواع مواد منعقد كننده بر روي فاضلاب كارخانه كبريت سازي تبريز در سال 137

اصل مقاله



بررسي كارايي فيلترهاي چند بستري در حذف پاتوژنها از فاضلاب شهري به منظور استفاده مجدد و کاهش کلر جهت




بررسي راندمان حذف دترجنت ها در تصفيه خانه فاضلاب شهرک قدس به روش لجن فعال




بررسي كارآيي هاضم هوازي در تثبيت لجن تصفيه خانه فاضلاب شهر سركان




گذري بر کاربردهاي فناوري‌نانو در صنعت آب‏

 

 

گذري بر کاربردهاي فناوري‌نانو در صنعت آب‏

خلاصه
متن مقاله

جمعيت جهان در حال افزايش و منابع آب آشاميدني رو به کاهش است؛ بنابراين ممکن است جهان در آينده با مشکل کمبود آب مواجه شود. افزايش مصرف آب و کمبود حاصل از آن که بر اثر آلودگي نيز تشديد مي‌شود سبب شده‌است تا تأمين آب بهداشتي به يکي از دغدغه‌هاي اساسي جامعه جهاني تبديل شود. امراض ناشي از آلودگي‌هاي آب هرروزه هزاران و شايد دهها هزار نفر را مي‌کشد.
توانايي بازيافت آب، امکان دسترسي به يک منبع مناسب براي مصارف گوناگون را ايجاد مي‌کند. با به کارگيري فناوري‌هاي الکتريکي و مکانيکي به ‌سادگي مي‌‌توان آب آلوده را براي استفاده در کشاورزي و يا حتي براي مصارف خانگي بازيافت نمود. بدين‌ترتيب فيلترنمودن آب با فيلترهاي نانومتري، تحولي عظيم در بازيافت و استفاده مجدد از آب‌هاي صنعتي و کشاورزي ايجاد مي‌کند. فيلترهاي فيزيکي با منافذي در حد نانومتر مي‌توانند باکتري‌ها، ويروس‌ها و حتي واحدهاي کوچک پروتئين را صددرصد غربال کنند. با جداساز‌هاي الکتريکي که يون‌ها را به وسيله صفحات ابرخازن جذب مي‌کند مي‌توان نمک‌ها و مواد سنگين را جذب کرد. بررسي‌ فعاليت‌هاي مختلف دنيا، شامل برنامه‌هاي در دست اجرا و برنامه‌هاي آتي مراکز صنعتي و پژوهشي، نشان مي‌دهد که حوزه تصفيه يکي از حوزه‌هاي کاربرد فناوري‌نانو در صنعت آب است؛ و با بهره‌گيري از آن، هزينه‌هاي تصفيه آب به ميزان زيادي کاهش خواهد يافت.
دو زمينه اصلي در اين عرصه عبارتند از:
فيلترهاي نانومتري به منظور افزايش بازيابي آب در سيستم‌هاي موجود؛
نانوحسگرهاي زيستي به منظور تشخيص سريع و کامل آلودگي‌هاي آب.
در اين مقاله به بررسي تعدادي از کاربردهاي فناوري‌نانو در صنعت آب مي‌پردازيم.
نانوفيلتراسيون 
فناوري‌هاي جديد، امکان توليد آب نانوفيلتر شده را در مقياس انبوه فراهم مي‌کند. آب تصفيه‌شده به وسيله نانوفيلتراسيون به اندازه آب‌معدني تصفيه‌شده ارزش دارد. با استفاده از نانوفيلتر، مواد معدني لازم براي سلامت انسان در آب باقي مانده و مواد سمي و مضر، از آن حذف مي‌شود. نانوفيلتراسيون يک روش مفيد بين روش‌هاي اسمز معکوس و اولترافيلتراسيون است. اولترافيلتراسيون به دليل بالاتر بودن مقدار آلاينده‌هاي معدني و قليايي نسبت به حد مجاز و روش اسمز معکوس به دليل توليد خلوص بيش از حد محصول و بالا بودن قيمت داراي نقايصي هستند.
دانشمندان دانشگاه باناراس (Banaras) روش ساده‌اي براي توليد فيلترها با استفاده از نانولوله‌هاي کربني توسعه داده‌اند که قادر به حذف مؤثر آلاينده‌هاي ميکرو‌ و نانومقياس از آب و نيز حذف هيدروکربن‌هاي سنگين از نفت خام است. استفاده از نانولوله‌هاي کربني در ساخت فيلترها سبب سهولت در تميز کردن، افزايش استحکام، قابليت استفاده مجدد و مقاومت آنها در برابر گرما مي‌شود. اين فيلترها داراي دقت بسيار مناسبي در کاربردهاي مختلف هستند، به عنوان مثال قادرند پوليوويروس‌هايي با اندازه 25 نانومتر را به خوبي پاتوژن‌هاي بزرگ‌تري مانندE. Coil و باکتري‌هاي استافيلوکوک، از آب حذف نمايند. نانوفيلتراسيون داراي مزايايي مانند قيمت پايين، و کنترل مقدار کاهش آلاينده‌ها در آب تصفيه شده است.
شرکت آرگونايد (argonide) در حال استفاده از نانوفيبرهاي اکسيد آلومينيوم با اندازه دو نانومتر براي تصفيه آب است. فيلترهايي که از اين فيبرها ساخته شده‌اند، مي‌توانند ويروس‌ها، باکتري‌ها و کيست‌‌ها را از بين ببرند.
شيرين سازي آب به وسيله نانوغشاها

غشاء نانو لوله‌اي

محققان آزمايشگاه مليLawrence Livermore با همکاري دانشگاه برکلي کاليفرنيا غشاهايي با حفره‌هايي از جنس نانولوله‌هاي کربني ساخته‌اند که به کمک آن امکان جداسازي ارزان‌تر گاز و مايع فراهم مي‌شود. در حال حاضر اغلب غشاهاي موجود از جنس مواد پليمري هستند که براي کاربردهاي دما بالا مناسب نيست. استفاده از اين نوع غشاها نمي‌تواند توازن قابل قبولي بين ورودي غشا و قابليت انتخاب آن برقرار نمايد، يعني ورودي بالا منجر به کاهش انتخاب‌پذيري است و بالعکس؛ اما دانشمندان با استفاده از نانولوله‌هاي کربني توانسته‌اند اين دو امر به ظاهر متضاد را با هم جمع و امکان انتخاب‌پذيري خوب همراه با ورودي بالا را فراهم کنند.
اين محققان توانسته‌اند روشي براي ساخت اين غشاها بيابند که با سيستم‌هاي ميکروالکترومکانيکي (MEMS) هم سازگار باشد. اين غشاهاي جديد با حفره‌هاي کوچک‌تر و با تراکم بسيار و امکان عبور شدت جريان زياد از هر حفره، از لحاظ گذردهي آب و هوا نسبت به غشاهاي پلي‌کربناتي فعلي بسيار برترند. اين غشاهاي بهبود يافته کاربردهاي فراواني در تصفيه آب دارند.
كامالش سيكار(Kamalesh Sirkar) در مؤسسه فناوري نيوجرسي از روش جداسازي غشايي در شيرين‌سازي آب استفاده کرده ‌است. در روش جداسازي غشايي، آب شور داغ را روي ورقه نازکي از غشايي داراي سوراخ‌هاي ريز موسوم به نانوحفره مي‌ريزند. اين حفره‌ها آنقدر کوچکند که تنها بخار مي‌تواند از آنها عبور کند و آب، مايع، نمک‌ها و مواد معدني ديگر در پشت غشا مي‌مانند. در طرف ديگر محفظه‌اي از آب سرد قرار دارد که بخار با عبور از آن، کندانس شده و دوباره به مايع تبديل مي‌شود. ابزاري که در اين روش به کار رفته است، عبارت است از دستگاهي مستطيل شکل با مجموعه‌اي از غشاهاي الياف مانند توخالي که مايع به طور عرضي در آن جريان مي‌يابد. اين غشاها به صورت هزاران لوله به شکل تار مو در آمده، سپس آنها را به صورت بسته‌هايي داخل يک جعبه قرار مي‌دهند. در اين شکل نمونه آزمايشي از اين دستگاه آب شيرين‌کن نشان داده شده است. در قسمت وسط، دسته‌اي از هزاران لوله توخالي شبيه تارمو قرار دارد. جداره اين لوله‌ها را هم غشاهايي با نانوحفره‌هاي کوچک تشکيل مي‌دهد.
تصفيه آب به کمک نانوذرات
نانوذرات لانتانيوم توليدي شرکت آلتايرنانو (Altairnano) فسفات را از محيط‌هاي آبي جذب مي‌کند. به‌کارگيري اين نانوذرات در حوضچه‌ها و استخرهاي شنا مي‌تواند به طور مؤثري فسفات موجود را از بين برده و در نتيجه از رشد جلبک‌ها جلوگيري نمايند. تحقيقات دانشگاه Lehigh آمريکا نشان مي‌دهد که نانوپودرها مي‌توانند به عنوان ابزاري مناسب براي پاک‌سازي خاک‌هاي آلوده و آب‌هاي زيرزميني استفاده شوند. نانوذرات آهن موجب اکسيده و درهم شکستگي ترکيبات آلوده کننده مانند تري‌کلرواتيلن، تتراکلريد کربن، ديوکسين‌ها وPCB ها شده، آنها را به ترکيبات کربني با درجه سميت بسيار پايين‌ تبديل مي‌کند .
براي از بين بردن اغلب فلزات سنگين موجود در آب، روش تصفيه کاتاليزوري گزينه مناسبي نيست، بنابراين محققان به جاي آن از روش‌هاي جذب روي پليمرها و يا ذرات افزودني استفاده مي‌کنند. آرسنيک از آلاينده‌هاي بسيار سمي رايجي است که هم به طور طبيعي و هم به شکل پساب‌هاي بشري باعث آلودگي آب مي‌شود. مصرف اين ماده سبب افزايش سرطان‌هاي مثانه و روده‌ مي‌شود. در سطح جهان آمار مسموميت با آرسنيک بسيار بالا است و در بسياري از کشورهاي در حال توسعه مانند بنگلادش که بيش از 10 تا 20 درصد جمعيت آن دچار مسموميت با آرسنيک شده‌اند، يک فاجعه بهداشتي تلقي مي‌شود. اغلب آلايندگي‌هاي ناشي از آرسنيک به کشورهاي جهان سوم اختصاص دارد. به اين ترتيب نياز شديدي به فناوري‌هاي نوين احساس مي‌شود تا بتوان آلاينده‌هاي فلزي سنگين مانند آرسنيک را از آب آشاميدني حذف کرد. به همين منظور محققان دانشگاه رايس، از نانوبلورهاي مغناطيسي به عنوان هسته اصلي سيستم‌هاي تصفيه جديد استفاده کرده‌اند.
سطوح معدني آهني نه تنها تمايل شديدي به جذب آرسنيک دارند، بلکه با انتخاب اندازه مناسب مي‌توان به راحتي اين ذرات مغناطيسي را به واسطه جداسازي مغناطيسي از آب جدا کرد. نانوذرات همان کارايي توده آهني را در جذب آرسنيک دارند. در واقع نه تنها ظرفيت جذب آرسنيک آنها بالاتر است، بلکه به محض قرار گرفتن اين ماده در کنار نانوذرات جدا کردن آنها سخت مي‌شود. در نظر گرفتن تمام اين نتايج، نشان مي‌دهد که نانوذرات مغناطيسي جاذب‌هاي بسيار کارامدي براي آرسنيک خصوصاً در pH پايين هستند و خاصيت جذبي غيرقابل برگشت آنها مخزن مناسبي را براي جمع‌آوري آلاينده‌ها فراهم مي‌کند.
تصفيه پساب‌هاي صنعتي
پساب‌هاي صنعتي صنايع شوينده، غني از اکسيژن بيوشيميايي و مواد فعال شيميايي است که بايد در فرايندهاي تصفيه از آب زدوده شود. يکي ديگر از موادي که در پساب‌هاي صنعتي فراوان يافت مي‌شود مواد نامحلول روغني شامل روغن‌ها و گريس‌هاست. حضور اين مواد فرايند پالايش آب را دچار مشکل مي‌کند. يکي از روش‌هاي اقتصادي براي تصفيه اين مواد، استفاده از سيستم‌هاي ترکيبي ميکروفيلتراسيون-نانوفيلتراسيون است. در اين سيستم‌ها از ميکروفيلتراسيون براي زدودن ذرات معلق مانند روغن‌ها و گريس‌ها و از نانوفيلتراسيون براي حذف پاک‌کننده‌ها استفاده مي‌شود.
تصفيه فاضلاب‌ها
محققان دانشگاهUniSA در استراليا به دنبال توسعه روش منحصر به فردي براي تصفيه فاضلاب‌ها هستند که بدون استفاده از مواد شيميايي گران قيمت، کيفيت آب را بيشتر از روش‌هاي موجود بهبود مي‌بخشد. آخرين مرحله تصفيه آب، حذف موجودات زنده بسيار ريز است. در حال حاضر از کلر به عنوان ماده ضدعفوني‌کننده استفاده مي‌شود، ولي در اين حالت حتي بعد از تصفيه هم ترکيبات ارگانيک زيادي در آب حضور دارند. کلر موجودات زنده ريز را از آب حذف مي‌کند، ولي با آلاينده‌هاي ارگانيک واکنش داده، محصولات جانبي تجزيه‌ناپذير و سمي توليد مي‌کند که نمي‌توان آنها را از آب حذف کرد. انتقال اين مواد به محيط‌زيست و استفاده از آنها در کشاورزي و ديگر صنايع مي‌تواند مشکلات بهداشتي جدي ايجاد کند.
تصفيه فاضلاب به کمک نانوکاتاليزور نوري مي‌تواند جايگزين سومين مرحله تصفيه يعني ضد عفوني با کلر شود تا موجودات زنده ريز و ترکيبات آلي را به طور همزمان حذف و فاضلاب را به يک منبع آب مناسب تبديل کند. به طور طبيعي موجودات زنده ريز، ترکيبات ارگانيک بزرگ را کوچک‌تر مي‌کنند؛ اما از آنجا که اين ترکيبات به طور زيستي تجزيه ناپذيرند، ما مجبور به استفاده از نوعي انرژي براي تجزيه آنها هستيم. اين انرژي از اشعه فرابنفش نور خورشيد گرفته مي‌شود و به همراه کاتاليزورهاي نوري مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
انرژي توليد شده از واکنش سلول کاتاليزوري نوري مي‌تواند موجودات زنده ريز را کشته و ترکيبات تجزيه‌ناپذير را تجزيه کند. اين فرايند به دليل امكان استفاده مجدد از كاتاليزورهاي نوري، بسيار مقرون به صرفه است . ذرات کاتاليزوري چه به صورت همگن در محلول پراکنده شده يا روي ساختارهاي غشايي رسوب داده شده باشند، مي‌توانند ما را از تجزيه شيميايي آلاينده‌ها مطمئن سازند.
اثر افزودن فلزات مختلف در بهبود فعاليت کاتاليزوري شناخته شده است و دانشمندان از آن در حذف تري‌کلرواتيلن (TCE) از آب‌هاي زيرزميني استفاده کرده‌اند. تحقيقات مرکز فناوري‌نانوي زيست‌محيطي (CBEN) دانشگاه‌ رايس نشان مي‌دهد نانوذرات طلا و پالاديم، کاتاليست‌هايي بسيار مؤثر براي حذف آلودگي‌TCE از آب هستند.
مزيت‌هاي حذف TCE با پالاديم به خوبي مشخص است ولي اين روش تا حدودي پرهزينه است. با به کارگيري فناوري‌نانو مي‌توان تعداد اتم‌هاي در تماس با مولکول‌هاي TCEو در نتيجه کارايي اين کاتاليست را چندين برابر کاتاليست‌هاي رايج افزايش داد. TCE حلال رايج در روغن زدايي از فلزات و قطعات الکترونيکي، يکي از مواد آلي سمي رايج در منابع آب است و در 60 درصد پسماندهاي صنعتي به عنوان آلودگي وجود دارد. تماس آن با بدن باعث صدمه زدن به کبد و بروز سرطان مي‌شود. کاتاليست‌هاي شيميايي نسبت به کاتاليست‌هاي زيستي بسيار سريع‌تر عمل مي‌کنند ولي بسيار گران هستند. يکي از مزيت‌هاي کاتاليست‌هاي پالاديم براي تجزيه TCE اين است که پالاديم، اين ماده را مستقيماً به ماده غيرسمي اتان تبديل مي‌کند. در حالي که کاتاليست‌هاي رايج مانند آهن، آن را به برخي مواد واسطه سمي مانند وينيل‌کلرايد تبديل مي‌کنند.
محققان دانشگاه رايس روش جديدي را توسعه داده‌اند که طي آن نانوبلورهاي تيتانيوم با سطح ويژه بالا (بيش از 250 m2/g  براي حذف آروماتيک‌هاي آلي توليد مي‌شوند. اين مواد تحت تابش اشعه فرابنفش، قابليت اکسيداسيون نوري بسياري از مولکول‌ها را پيدا مي‌کنند.
همچنين C60 کاتاليزور نوري بسيار خوبي است که کارايي آن صدها برابر بيش از تيتانياي موجود در بازار است. توليد راديکال آزاد به وسيله C60 متراکم در آب، امکان تجزيه آلاينده‌ها را فراهم مي‌کند
جيوه‌زدايي از آب 

تصاوير TEM کاتاليزورهاي نوري نانوبلورهاي تيتانياي تهيه شده تحت شرايط هيدروترمال به ترتيب بدون عوامل سطحي، با غلظت پايين عوامل سطحي،
و با غلظت بالاي عوامل سطحي
 


محققان آزمايشگاه ملي پاسيفيک نورث‌وست آمريکا، از سراميک‌هاي نانوحفره‌اي که با تک‌لايه‌هاي تيول (SH)، عامل‌دار شده بودند، براي جيوه‌زدايي از آب استفاده کردند. تک‌لايه‌هاي خودسامان تيول بر روي سيليکاي ميان‌حفره‌اي (Thiol-SAMMS) مي‌توانند کاربردهايي در تصفيه فاضلاب نيروگاه‌هاي زغال‌سنگي داشته ‌باشند. اين نيروگاه‌ها از منابع اصلي آلودگي جيوه به شمار مي‌روند. محققان زيرلايه‌‌اي از جنس سيليکاي ميان‌حفره‌اي را با ميانگين اندازه حفرات 5.6 نانومتر و سطح ويژه 900 m2/g به‌کار بردند. آنها با افزودن تک‌لايه‌اي از تيول‌هاي قليايي به حفرات اين سراميک، آن را فعال ساختند. دسترسي به يک فناوري براي حذف جيوه که علاوه بر انتخاب‌گري، ظرفيت جذب بالا و سينتيک جذب مناسب، منجر به توليد پسماندي پايدار گردد، يکي از نيازهاي فوري در زمينه تصفيه جيوه است. نه‌تنها کارايي روش‌هاي متعارف حذف جيوه، پايين‌تر از اين روش است؛ بلکه اين روش‌ها منجر به توليد مقادير زيادي پسماند مي‌شوند. ماده جديد علاوه بر پاکسازي فاضلاب نيروگاه‌هاي زغال‌سنگي مي‌تواند در تصفيه پسماندهاي راديواکتيو، توليد باتري و مصارف دندانپزشکي نيز به‌کار رود.
شرکت‌هاي فعال در زمينه فناوري‌نانو و آب
پس از اشاره به کاربردها و قابليت‌هاي فناوري‌نانو در صنعت آب، در اين قسمت تعدادي از شرکت‌هاي فعال اين صنعت که از فناوري‌نانو در محصولات و توليدات خود استفاده کرده‌اند معرفي مي‌شود. عمده فعاليت اين شرکت‌ها در زمينه نانوفيلترها و در مرحله بعد نانوحسگرهايي است که به منظور تشخيص مواد و ذرات موجود در آب مورد استفاده قرار مي‌گيرند .
شرکت Argonide
کشور: آمريکا
آدرس اينترنتي: www.argonide.com
زمينه فعاليت اصلي: توليد محصولات مبتني بر فناوري‌نانو.
اين شرکت توليد کننده فناوري‌هاي تصفيه آب، فيلترهاي قوي و نانوپودرهاي فلزي و اکسيدي است.

شرکت RainDance Water Systems
کشور: آمريکا
زمينه فعاليت: سيستم‌ها و تجهيزات تصفيه آب.
آدرس اينترنتي: www.watersystems.com
www.raindance.com
اين شرکت در حال ساخت و بررسي خواص مختلف نانوفيلترهاست. نانوفيلترهاي اين شرکت قادر به جداسازي سختي‌هاي آب مانند کلسيم و منيزيم و همچنين باکتري‌ها، ويروس‌ها و ترکيبات آلي هستند. علاوه بر اين، نانوفيلترها توانايي جداسازي آفت‌کش‌ها و آلودگي‌هاي آلي از آب‌هاي سطحي و زيرزميني را دارند.

شرکت Lenntech Water SLuchtbehandeling Holding B. V
کشور: هلند
زمينه فعاليت اصلي: طراح و سازنده سيستم‌هاي تصفيه آب و هوا.
آدرس اينترنتي: www.lenntech.com
اين شرکت با استفاده از فناوري‌نانو مولکولي براي تصفيه آب‌هاي آشاميدني، تجاري و صنعتي، امکان توسعه سيستم‌هاي کارامد، کم هزينه و بدون آسيب براي محيط‌زيست را فراهم مي‌کند. اولين محصول اين شرکت بر مبناي اين فناوري با نام تجاري RS-S عرضه و از اين محصول براي جداسازي کلسيم استفاده شده است. دومين محصول اين شرکت ISF92 نام دارد که از آن براي تصفيه آهن استفاده کرده است.

شرکت: GE Water and Process Technologies 
کشور: آمريکا
آدرس اينترنتي: www.gewater.com
اين شرکت سازنده سيستم‌هاي متحرک بهبود کيفيت آب براي کاربردهاي مختلف است و در روش‌هاي فليتراسيون خود از نانوفيلتراسيون نيز استفاده مي‌نمايند.
شرکت Applied Membranes 
کشور: آمريکا
زمينه فعاليت اصلي: توليد کننده اجزاي سيستم‌ها و غشاهاي اسمز معکوس.
آدرس اينترنتي: www.appliedmembranes.com
اين شرکت توليد کننده و توزيع کننده اجزا، سيستم‌ها و غشاءهاي اسمز معکوس براي کاربردهاي تجاري و خانگي است. غشاهاي توليدي جزء Thin Film، CTA/CAB، اولترا فيلتراسيون، نانوفيلتراسيون و ميکروفيلتراسيون هستند. اين شرکت دو نوع نانوفيلتر با نام‌هاي NF3 و NF9 توليد مي‌کند.

شرکت Dow Chemical Company
کشور: آمريکا
آدرس: www.dow.com
زمينه فعاليت اصلي: توليد محصولات شيميايي، کشاورزي، پلاستيکي و خدمات در صنايع مختلف.
محصولات اين شرکت در حوزه آب، شامل مواد افزودني به آب براي کاربردهاي گوناگون، انواع لوله‌هاي انتقال آب و سيستم‌هاي تصفيه است. مهم‌ترين کاربرد فناوري‌نانو در اين شرکت در سيستم‌هاي تصفيه آب است که شامل رزين‌هاي تبادل يوني و غشاهاي اسمز معکوس مي‌گردد. غشاهاي توليد شرکت با نام تجاري FILMTEC در روش‌هاي اسمز معکوس و نانوفيلتراسيون کاربرد دارند.

شرکت Koch Membrane Systems 
کشور: آمريکا
زمينه فعاليت اصلي: سيستم‌هاي فيلتراسيون غشايي
آدرس اينترنتي: www.kochmembrane.com
محصولات اين شرکت در صنعت آب عبارتند از آب فوق خالص، آب آشاميدني، تصفيه پساب‌هاي صنعتي و نمک‌زدايي از آب. اين شرکت غشاهاي نانوفيلتر در اشکال لوله‌اي، مارپيچي و صفحه تخت توليد مي‌کند. غشاهاي شرکت با نام‌هاي تجاري SelRO، SR، TFC و TFC-S به بازار ارائه مي‌شود.

شرکت KFS Pure Water Systems
کشور: آمريکا
زمينه فعاليت اصلي: فروش و ارائه خدمات تجهيزات تصفيه آب
آدرس اينترنتي: www.kfswater.com
اين شرکت با سابقه‌اي در حدود 35 سال توليد کننده سيستم‌هاي فيلتراسيون غشايي در سطح بازار جهاني است. دو نوع از غشاهاي توليدي اين شرکت از نوع نانوفيلتراسيون است (مدل NF90 و مدل NF100)

شرکت Waterany Where 
کشور: آمريکا
زمينه فعاليت اصلي: سيستم‌ها و تجهيزات تصفيه آب
آدرس اينترنتي: www.wateranywhere.com
محصولات اين شرکت شامل غشا‌هاي تصفيه آب (اسمز معکوس، نانوفيلتراسيون و اولترافيلتراسيون) مواد شيميايي غشاها، تجهيزات مربوط به سيستم‌هاي غشائي و سيستم‌هاي تصفيه آب مي‌گردد.
اين شرکت دو نوع غشاي نانوفيلتر مختلف با قدرت جداسازي 30 و 90 درصد توليد مي‌كند.

شرکت Zenon
کشور: کانادا
زمينه فعاليت اصلي: فناوري غشاها
آدرس اينترنتي:www.zenon.com
فناوري‌هاي به‌کار رفته در اين شرکت براي تصفيه آب آشاميدني شامل ميکروفليتراسيون، اولترافيلتراسيون نانوفيلتراسيون و اسمز معکوس است.

شرکت Dais Analytic Corp
کشور: آمريکا
زمينه فعاليت اصلي: توليد و تجارت نانومواد و نانوپليمرها در زمينه‌هاي مختلف
آدرس اينترنتي: www.daisanalytic.com
فعاليت اين شرکت ‌در زمينه تجاري‌سازي نانومواد در صنايع مختلف است. اين شرکت از فناوري‌نانو در زمينه توليد محصولات با ارزش افزوده بالا در صنايع انرژي، صنايع دفاعي، پوشش‌دهي و تصفيه آب استفاده نموده و توليد کننده غشاهاي نمک‌زدايي به منظور توليد آب آشاميدني، با صرف انرژي کمتر در مقايسه با کارخانجات تقطير يا روش اسمز معکوس است.
شرکت: Berghof
کشور: آلمان
زمينه فعاليت اصلي: محصولات فلوروپلاستيک و تجهيزات آزمايشگاهي و اتوماسيون صنعتي.
آدرس اينترنتي: www.berghof.com
اين شرکت نانوفيلترهاي پوسته‌اي مورد استفاده در تصفيه آب‌هاي صنعتي و آشاميدني توليد مي‌کند.

شرکت Fluxxion 
کشور: هلند
زمينه فعاليت اصلي: اين شرکت فناوري‌هاي آزمون شده در صنايع نيمه‌هادي و ميکروسيستم را در توليد محصولات ميکروفيلتراسيون پوسته‌اي مورد استفاده قرار مي‌دهد.
آدرس اينترنتي:www.fluxxion.com
اين شرکت توليد کننده نانوفيلترهاي پوسته‌اي براي فيلتراسيون مايعات در فرايندهاي صنعتي است.

شرکت : Ememberance Inc
کشور: آمريکا
زمينه فعاليت اصلي: توليد کننده مواد پليمري چند کار بردي و غشاهاي شيميايي و بيولوژيکي.
آدرس اينترنتي: ‌www. emembrane.com
اين شرکت نانوفيلترهايي توليد مي‌کند که براي تصفيه آب، جداسازي ذرات فلزي، توليد آب فوق خالص و جداسازي ويروس‌ها از مايعات مورد استفاده قرار مي‌گيرند.

جدول1.  خلاصه‌اي از کارهاي انجام شده در زمينه تصفيه آب و فاضلاب با استفاده از فناوري‌نانو

نوع فناوري

هدف

استفاده کننده

نتيجه

نانوفيلتر‌هاي مبتني بر نانولوله کربني

حذف آلاينده‌هاي ميکرو و نانومقياس از آب

دانشگاه باناراس
(
Banars)

حذف پوليوويروس‌ها با اندازه 25 نانومتر از آب

نانو غشا

شيرين‌سازي آب

مؤسسه فناوري نيوجرسي

توليد آب شيرين

نانوفيلتر

تصفيه آب

شرکت Argonide

از بين بردن ويروس‌ها، باکتري‌ها و کيست‌ها

نانوذرات لانتانيم

حذف فسفات از محيط‌هاي آبي

شرکت Altairnano

جلوگيري از رشد جلبک‌ها

نانو پودرها

پاک‌سازي خاک‌هاي آلوده و آب‌هاي زيرزميني

دانشگاه Lehigh

تبديل ترکيبات آلوده اي مثل  تري کلرواتيلن تتراکلريد کربن، ديوکسين‌ها و PCB به ترکيبات با سميت کمتر

نانو کاتاليزورهاي تيتانيا

تصفيه فاضلاب

دانشگاه Uni SA استراليا

حذف موجودات زنده ريز و ترکيبات آلي آب

نانوذرات طلا و پالاديم

حذف TCE تري کلرواتيلن

مرکز CBEN در دانشگاه رايس

چندين برابر شدن کارآيي کاتاليست درمقايسه با کاتاليست‌هاي رايج

نانوذرات اکسيد روي

تصفيه آب

دانشگاه ايالتي اُکلاهاما

جداسازي آرسنيک

نانو غشا مبتني بر نانولوله کربني

جداسازي گاز و مايع، تصفيه آب

آزمايشگاه ملي
 
Lawrence Livermore

امکان استفاده در دماي بالا، امکان عبور شدت جريان بالا از حفره‌ها

نانوفيلتر‌هاي مبتني بر نانولوله کربن

تصفيه آب

شرکت سِلدون
(
Seldon)

حذف آلود‌گي‌هاي ميکروبي

سراميک‌هاي نانو حفره‌اي

جيوه‌زدايي از آب، تصفيه فاضلاب

آزمايشگاه ملي پاسيفيک
نورث وست

حذف جيوه، انتخاب‌گري و ظرفيت جذب بالا، سينتيک جذب مناسب

شرکت Environmentalcare
کشور: چين
زمينه فعاليت اصلي: سيستم‌هاي تصفيه آب و هوا.
آدرس اينترنتي: www. fotocide.com
دستگاه گندزدايي (disinfection) آب و هواي ساخت اين شرکت (Nano-FOTOCIDE) بر مبناي اکسيداسيون فوتوكاتاليستي (PCO) ) کار مي‌کند و جزو کارامدترين سيستم‌ها در حذف باکتري‌ها و آلودگي‌ها از آب و هوا به شمار مي‌رود.
فناوري آلاينده‌هاي مضر آب و هوا را بدون اضافه نمودن مواد شيميايي به آنها از بين مي‌برد، در نتيجه احتمال هرگونه ايجاد منبع آلاينده ديگري نيز در عمل از بين مي‌رود.
شرکت: Bio Nano International Singapor. Ltd 
کشور: سنگاپور
زمينه فعاليت اصلي: محصولات بيو فناوري‌نانو
آدرس اينترنتي:www.bionano.sg.com

اين شرکت از نانولوله‌هاي کربني چند لايه به عنوان نانوحسگرها يا نانوبيوحسگرها استفاده مي‌کند. يکي از پروژه‌هاي آموزشي اين شرکت، شناسايي فلزات سنگين (Pb2+ وCd2+) در آب آشاميدني با استفاده از الکترودهاي نانولولة‌ کربني است.

منابع :
http://www.pib.nic.in
http://www.earthsky.com
www.nanoforum.org
  منبع:سایت

ستاد ويژه توسعه فناوري نانو 




نيروگاه هاى برقابى مولد گاز هاى گلخانه اى آينده گرمايش جهانى

نيروگاه هاى برقابى مولد گاز هاى گلخانه اى آينده گرمايش جهانى
[ 10 Jul 2006 ]   [ ترجمه: عبدالله مصطفايى ]   [ محیط زیست ]


بر خلاف اعتقاد عامه مردم نيروگاه هاى برقابى قادرند كه تخريب آب و هوايى را به دنبال داشته باشند. تغييرات پيشنهادى در زمينه سهميه هر يك از كشورها براى گازهاى گلخانه اى تاكيد دارد كه درياچه هاى پشت سد نيروگاه هاى برقابى بايستى در حساب ها آورده شوند و حتى طرفداران اين تغييرات نگران آن هستند كه اهميت كافى به اين موضوع داده نشود.
اريك دوكمين مشاور هيات بين الدول تغييرات آب و هوا (Ipcc ) است و در اين باره معتقد است كه تصور سبز و بى خطر بودن نيروگاه هاى برقابى به عنوان جايگزينى براى سوخت هاى فسيلى صحيح نيست. او مى گويد: «همگان فكر مى كنند كه نيروگاه هاى برقابى بسيار تميز هستند ولى اين موضوع ديگر صحيح نيست.»درياچه هاى پشت سد نيروگاه هاى برقابى مقادير زيادى دى اكسيد كربن و متان توليد مى كنند كه در بعضى موارد ميزان اين گازهاى گلخانه اى بيشتر از نيروگاه هايى است كه با سوخت هاى فسيلى كار مى كنند. فيليپ فيرنسايد از موسسه ملى تحقيقات آمازون در مانائوس برزيل مى گويد كه ميزان انتشار كربن از يك سد تا سد ديگر متفاوت است. او اظهار داشته كه «ما آگاهيم كه ابعاد اين مسئله به حدى است كه درباره آن نگران شويم.»
فيرنسايد در تحقيقى كه نتايج آن را منتشر كرده، بيان داشت كه در سال ۱۹۹۰ پديده گلخانه اى حاصل از گازهاى منتشره از سد كورا اونا در برزيل بيش از سه و نيم برابر نيروگاه هاى فسيلى با همان ظرفيت بوده است.اين موضوع ناشى از كربن حاصل از درختان و گياهانى است كه پس از آبگيرى سد در كف آن باقى مانده و پس از درگذشت يك دوره اوليه، تجزيه بى هوازى آنها به دليل نبود اكسيژن در كف سد آغاز مى شود و متان محلول تشكيل خواهد شد. اين متان نيز پس از عبور آب از توربين نيروگاه آزاد شده و وارد اتمسفر مى شود.
تغييرات فصلى در عمق آب پشت سدها بدين معنى است كه مواد تجزيه شونده به طور مداوم وجود خواهند داشت. در فصول گرما گياهان وارد مخزن پشت سد مى شوند و با بالا آمدن آب در فصول ديگر، تجزيه شروع مى شود. در صورتى كه درياچه پشت سد به صورت يك مخزن باريك باشد، مساحت درياچه بالغ بر چندين هزار كيلومتر مربع خواهد شد.
همواره بايد به خاطر داشت كه ميزان تاثير متان در پديده گرمايش جهانى ۲۱ برابر تاثير دى اكسيدكربن است. بايد توجه داشت كه بيان تاثير پروژه نيروگاه هاى برقابى بر توليد گازهاى گلخانه اى موضوع جديدى نيست و قبلاً در شماره سوم ژوئن سال ۲۰۰۰ مجله نيوساينتيست نيز بدان پرداخته شده است ولى اهميت مطالب فوق الذكر در آن است كه باعث شروع تصميم گيرى هاى سياسى در اين زمينه شده است. چون قرار است كه در نشست سال ۲۰۰۶ هيات بين الدول تغييرات آب و هوا (Ipcc ) در برنامه ملى ليست بردارى از گازهاى گلخانه اى كه مسئول برآورد و بودجه بندى انتشار دى اكسيدكربن براى هر كشور است، ميزان انتشار از مناطقى كه توسط انسان و به صورت مصنوعى آبگيرى شده اند نيز مورد محاسبه قرار گيرد. نبايد فراموش كرد كه اين محاسبه براى ده سال اول آغاز به كار سد است و فقط شامل انتشارات سطحى مى شود. البته دانشمندان درباره مكانيسم توليد متان اتفاق نظر ندارند. اين ميزان در هر سد با توجه به مشخصات آن متفاوت است. البته اگر روش فيرنسايد تاييد شود بايستى منتظر بود كه تمامى انتشارات وارد محاسبات شوند. در برنامه پيشنهادى Ipcc ميزان انتشار گاز هاى گلخانه اى مناطق گرمى كه در سطحى وسيع از نيروگاه هاى برقابى استفاده مى كنند (مثل برزيل) حدود ۷ درصد افزايش خواهد يافت. البته تاثير اين موضوع در كشورهاى سردتر (مثل كانادا) كمتر است چون گرما باعث تجزيه بيشتر گياهان شده و گازهاى گلخانه اى بيشترى توليد خواهد شد.به رغم يك دهه تحقيقات مستند درباره انتشار كربن از مخازن ساخته شده به دست بشر نيروگاه هاى برقابى هنوز مشهورترين راه حل براى كاهش گرمايش جهانى به شمار مى روند. فيرنسايد اظهار مى دارد كه «مهم اين است كه مقدار و تاثير اين انتشار به حساب آورده شوند.»



با استفاده از باكترى هاى نوتركيب جلوگيرى از آلودگى محيط زيست

با استفاده از باكترى هاى نوتركيب جلوگيرى از آلودگى محيط زيست

[ 30 May 2005 ]   [ غزاله بزرگ منش فرد ]   [ محیط زیست ]


فعاليت هاى صنعتى و كشاورزى باعث آزاد شدن فلزات سنگين و سمى در محيط مى شوند. اين فلزات حيات اكوسيستم ها و سلامتى انسان را به مخاطره مى اندازند. باكترى ها مى توانند كاتاليزكننده حالت سمى فلزات به حالت هاى غيرسمى يا كم تحرك آنها باشند. مثلاً احياى مستقيم Cr(iv) (سمى و محلول) به Cr(III) (كمتر سمى و نامحلول)، اكسيداسيون Mn(II)، انتقال فعال جيوه به خارج سلول توسط اپران mer و زيست درمانى به معنى استفاده از اين موجودات در پاكسازى محيط از آلودگى هاست. مى توان سويه هاى باكترى مهندسى شده اى ايجاد كرد كه توانايى زيادى در تجمع يون هاى فلزى داشته باشند. تلاش هايى كه در اين راستا انجام شده شامل بيان بالاى پپتيدها يا پروتئين هايى نظير پلى هيستيدين ها يا متالوتيونين ها است كه به فلزات متصل مى شوند.
فايتوكلاتين ها، كلات كننده هاى بيولوژيكى فلزات سنگين هستند كه وجود آنها در گياهان و بعضى موجودات ديگر (مخمرها و نوعى نماتد) اثبات شده است. در گياهان از ريشه به ساقه و برگ ها منتقل شده، باعث افزايش تجمع فلزات سنگين در برگ هاى گياه مى شوند. PCها، پپتيدهاى غنى از سيستئين هستند كه در پاسخ به تنش فلزات سنگين ساخته مى شوند. آنزيم دست اندركار سنتز، PC سنتتاز (EC2.3.2.15) است كه اين پپتيد را از گلوتاتيون مى سازد. گلوتاتيون منبع اصلى تيول هاى غيرپروتئينى در بيشتر سلول هاى گياهى است و نقش دهنده و پذيرنده الكترون را در بسيارى واكنش هاى بيولوژيكى ايفا مى كند. طبيعت نوكلئوفيلى گروه تيول، در تشكيل باندهاى مركاپتيد و واكنش با الكتروفيل هاى انتخابى اهميت به سزايى دارد. اين واكنش به همراه پايدارى نسبى و حلاليت بالاى گوتاتين در آب، آن را براى حفظ گياهان از تنش هاى محيطى از جمله تنش فلزات سنگين مناسب مى كند. گلوتاتيون همچنين در سم زدايى از تركيبات آلى نقش دارد، يكى ديگر از وظايفى كه براى آن پيشنهاد شده است نقش آن در چرخه سلولى است به اين ترتيب كه با افت مقدار گلوتاتين تقسيم سلولى در مريستم هايى غير از مريستم ريشه كاهش مى يابد. گلوتاتيون، همچنين در تشكيل آنتوسيانين ها و تجمع آنها در واكوئل نيز نقش دارد.
اين مولكول توسط آنزيم فايتوكلاتين سنتاز در سيتوسول پليمريزه شده و فايتوكلاتين را به وجود مى آورد. وقتى سلول هاى گياهى با مخمرها در معرض فلزات سنگين قرار مى گيرند، شروع به توليد فايتوكلاتين مى كنند. فايتوكلاتين تكرارهاى nتايى ۲ تا ۱۱ تايى از دى پپتيد Glu-Cys است كه در انتها به يك باقيمانده Gly ختم مى شود. فايتوكلاتين با فلزات سنگينى از جمله كادميم، نقره، مس و نيز آرسنيت تشكيل كمپلكس مى دهد. همسانه سازى ژن هاى PC سنتاز از گندم، آرابيداپسيس و اخيراً نوعى نماتد انجام و نقش قطعى آنها در سم زدايى از فلزات سنگين به اثبات رسيده است.
سنتز آنزيمى PCها باعث افزايش كاربرد آنها در زيست فناورى شده است. اولاً PCها برخلاف متالوتيونئين ها تركيباتى پايدار بوده، دستخوش پروتئوليز شديد قرار نمى گيرند. ثانياً در مقايسه با متالوتيونئين ها، ظاهراً توانايى انتخاب فلزات را دارند و مخصوصاً به Cd و Cuمتصل مى شوند. زمانى كه باكترى هاى با Cd يا ساير فلزات سنگين (Cu، Ag، Cu )تيمار مى شوند، سنتز Pc، احتمالاً به علت فعال شدن PC سنتاز، به مقدار زيادى افزايش مى يابد. سنتز PC همچنين ممكن است توسط بيان بالاى آنزيم هاى مسير بيوسنتزى خود، مثلاً آنزيم هايى كه در سنتزگلوتاتيون يا سيستئين شركت دارند بهينه شود. البته مقدار گلوتاتيون احتمالاً بيش از هر منبع ديگرى ميزان سنتز PC را محدود مى كند.
از موارد ذكر شده فوق مى توان چنين استنباط كرد كه بيان بالاى PC سنتاز در سويه هاى باكتريايى راهى مطمئن براى اصلاح مقادير فلزات سنگين مثل Cd يا متالوئيدهايى مثل As در پروسه هاى زيست درمانى است. مثلاً ممكن است سويه هاى باكتريايى كه براى تشكيل بيوفيلم ها يا رشد در بيوراكتورها سازگار شده اند در پاكسازى آب ها از آلودگى استفاده شوند، يا باكترى هاى خاكزى كه PC سنتاز در آب ها بيان مى شود در توسعه بيوفيلترها به كار روند. در اين حالت، PCها با فلزات سنگين خاك هاى آلوده تركيب شده منجر به كاهش اثرات سمى آنها در رشد گياهان مى شوند. اين مسئله اخيراً در توتون مورد ارزيابى قرار گرفته است. همچنين بيان بالاى PC سنتاز درگياهان، به علت كلات كردن فلزات، كاربرد بالقوه آنها را در پروسه هاى گياه درمانى افزايش مى دهد.

منبع: شرق



تكنولوژى زباله سوز يا تكنولوژى هاى سازگار با محيط زيست؟

تكنولوژى زباله سوز يا تكنولوژى هاى سازگار با محيط زيست؟

[ 02 Oct 2005 ]   [ دكتر رسول همكار، دبير انجمن ويروس شناسى ايران ]   [ محیط زیست ]


زباله هاى بيمارستانى به علت كارهاى تخصصى كه در بيمارستانها انجام مى پذيرد، آلودگى هاى متعددى را از قبيل آلودگى هاى بيولوژيك (شامل انواع باكتريها و ويروسها و انگلها و قارچهاى بيماريزا، نسوج و ضايعات پاتولوژيك و...)، موادشيميايى توكسيك و يا كارمينوژن (مانند انيديوم برومايد، فنل و...) و آلودگى هاى راديو اكتيو (راديو ايزوتوبهايى كه جهت تشخيص و يا درمان به كار گرفته مى شوند) دارند كه هر كدام به تنهايى مى توانند تهديدى جدى براى محيط زيست و جوامع بشرى به شمار روند. با توجه به اهميت ويژه آلودگى هاى راديواكتيو و جدى گرفته شدن آن از طرف سازمانهاى ذيربط معمولاً آلودگى هاى مربوطه به طور جدى كنترل مى گردند و معمولاً اين آلودگى ها در محيط منتشر نمى شوند مگر اينكه سهل انگارى و يا اختلالى در جمع آورى آنها روى دهد. سالها زباله هاى عفونى بيمارستانى از دغدغه هاى متخصصين علوم پزشكى و بهداشتى كشور بود ولى هنوز بسترسازى لازم انجام نشده بود و انعكاس در افكار عمومى جامعه نداشت. خوشبختانه در سالهاى اخير مسؤولان بهداشتى و حفاظت محيط و مديريت شهرى بويژه در كلان شهر تهران موضوع دفع مناسب زباله هاى بيمارستانى را در برنامه خويش قرار داده اند. براساس آمارهاى بين المللى، به طور متوسط روزانه در بيمارستانها به ازاى هر بيمار ۱‎/۵-۱ كيلوگرم زباله توليد مى شود كه با توجه به مراكز متعدد درمانى در شهرهاى بزرگ ميزان معتنابهى زباله را شامل خواهد شد كه در كنار انبوه زباله هاى ديگر شهرى معضل بزرگى را بر جوامع شهرى تحميل مى كند.
در شهر تهران در كنار بيمارستانهاى متعدد و هزاران مطب پزشكى كه روزانه پذيراى هزاران بيمار در سطح شهرهستند صدها آزمايشگاه، راديولوژى، درمانگاههاى اورژانس و... نيز مشغول به كار هستند كه براساس مطالعات انجام شده چيزى حدود ۷۰تن در هر روز زباله هاى عفونى و بيمارستانى توليد مى كنند كه حاوى عناصر بسيار خطرناك بيماريزا از جمله ويروسهاى ايدز، هپاتيت و... يا انواع انگل ها، ميكروبهاى خطرناك و... هستند و هر از چندگاهى به دليل آلودگى آبهاى زيرزمينى و سطحى به فاضلابهاى شهرى و يا شيرابه محل هاى دفن زباله احتمال بروز اپيدميهاى مختلفى وجود دارد. اهميت حفظ محيط زيست و بهداشت جوامع شهرى ايجاب مى كند كه زباله هاى بيمارستانى و مراكز بهداشتى درمانى ديگر جداى از ساير زباله هاى شهرى دفع شوند. ولى كدام روش و تكنولوژى براى اين كار مناسب است و با ساختار اجتماعى، فرهنگى و اكولوژيكى ما مناسبت دارد؟ كدام روش كارآيى مطلوب دارد و ازنظر اقتصادى مقرون به صرفه است؟
روشهاى سنتى دفع زباله نمى توانند در جوامع امروزى وشهرهاى كلانى مانند تهران ازكارآيى لازم برخوردار باشند. در روشهاى سنتى معمولاً زباله ها از محل توليد جمع آورى شده و به محلهاى ديگرى در خارج از شهر منتقل مى شوند و در آنجا دفع مى شوند. اگر فرض بر اين باشد كه زباله هاى بيمارستانى جداگانه جمع آورى مى شوند و در محلى جداگانه دفن مى شوند يا حتى قبل از دفن سوزانده شوند، باز هم مى توان تصور نمود كه اين زباله ها قبل از اينكه بى خطر شوند همانند يك بمب ميكروبى متحرك در شهر به حركت درمى آيند و مسيرهايى را طى مى كنند و احتمال نشت شيرابه هاى آن و ريزش زباله ها به جاى خود باقى است. بايد به اين موضوع اضافه نمود كه افراد سودجويى اقدام به زباله دزدى و بازيافت مى كنند و مواد پلاستيكى و... را از زباله ها جدا كرده و به وسايل بازيافت شده تبديل و وارد بازار مى كنند. براى اين افراد زباله هاى بيمارستانى فرقى با زباله هاى ديگر ندارد.
امروزه دفع زباله هاى پزشكى به صنعتى تبديل شده است كه روشهاى متنوعى را ارائه مى كنند. صنايع زباله هاى پزشكى طيف گسترده اى از استراتژى ها و تكنولوژيهاى دفع زباله هاى پزشكى را شامل مى شود كه براساس اندازه و منشأ زباله هاى توليد شده انعطاف پذيرى نيز دارند. اين روشها قابليت اجرايى در محل توليد زباله ها و يا خارج ازآن محل را دارند. اين استراتژى ها براساس تفاوتهاى منطقه اى و تفاوتهاى مقررات دولتى در مناطق مختلف تغيير مى كنند. در بسيارى از كشورهاى توسعه يافته اروپا و آمريكا مقررات بسيار محدود كننده اى در مورد دفع زباله هاى پزشكى وجود دارد و دفع اين زباله ها بايد به نوعى انجام شود كه استانداردهاى آلودگى هوا،آب و خاك و فضاهاى سبز در استراتژى دفع زباله كاملاً لحاظ شده باشد. علاوه بر اين براى دفع زباله هاى پزشكى، بسته به حجم زباله هاى توليد شده، فضاى قابل دسترس، در دسترس بودن و ظرفيت تسهيلاتى مثل آب و برق و فاضلاب، نيروى كار و مسائل مالى مى توان در مورد روشهاى مناسب دفع در محل تصميم گرفت و يا از روشهاى دفع خارج از محل استفاده نمود و زباله ها را به محل دفع منتقل كرد. سازمان بهداشت جهانى در مورد روشهاى دفع زباله هاى بيمارستانى، معيارهايى اساسى را ارائه مى كند كه بسيار حائز اهميت هستند. براساس اين معيارها بازيافت اين زباله ها ممنوع هستند و روشى براى دفع مناسب است كه علاوه بر ميكروب زدايى كامل، شكل ظاهرى زباله ها را نيز طورى تغيير دهد كه قابل شناسايى نباشد و امكان بازيافت آنها وجود نداشته باشد.
يكى از روشهايى كه در گذشته بسيار مطرح بود، سوزاندن زباله ها است. سوزاندن به مثابه يك تكنيك با سابقه، توانايى خود را در دفع توأم زباله هاى پزشكى و زباله هاى ديگر بيمارستانى شامل زباله هاى پاتولوژيك (مانند بخشهايى از بدن و بافتها) زباله هايى با منشأ شيمى درمانى و زباله هاى جامد وسايل مراقبتهاى بهداشتى به اثبات رسانده است . دفع توأم انواع زباله هاى پزشكى با يك وسيله در محل توليد و يا خارج از محل از نقاط قوت اين روش محسوب مى شود. وقتى عمل در درجه حرارت بالايى انجام گيرد زباله سوز با كارآيى بيشترى موجب كشته شدن عوامل بيولوژيك بيماريزا مى گردد. زباله سوزها به طور قابل ملاحظه اى موجب كاهش ۹۰درصدحجم زباله ها مى شوند بنابراين فضاى بسيار كمى نيز براى دفع بقاياى آن مورد نياز است. تغيير فيزيكى حاصل از سوزاندن موجب مى شود ديگر نيازى به آسياب كردن زباله ها نخواهد بود.
اگر بهترين زباله سوزها به تكنولوژى هاى جديد كنترل آلودگى هوا مجهز شوند، ذرات ريز، فلزات سنگين و گازهاى آلى مانند دى اكسين ها و فوران ها با كارآيى خوبى جذب مى شوند. با اين حال با تكنولوژى هاى مدرن، زباله سوزهاى موجود مانند يك تكنولوژى قديمى رخ مى نمايند. كارآيى احتراق مى تواند متغير باشد و كمترين كارآيى موقعى ديده مى شود كه متناوباً زباله هايى مرطوب مانند قوطى هاى حاوى مايعات، وارد زباله سوز شود كه منجر به انباشته شدن موادغيرقابل اشتعال در زباله سوز خواهد شد. مقرراتى را بايد در مورد اين مواد اعمال نمود به اين صورت كه اين مواد مجدداً به محفظه احتراق برگردانده شوند و اين عمل بارها تكرار شوند تا آنها نيز بسوزند. گاهى مواد نسوخته با بزرگى زباله مى تواند در ارتباط باشد.
از معايب عمده زباله سوزها توليد آلودگى هاى زيست محيطى بسيار خطرناكى مانند دى اكسين ها و فوران است كه كنوانسيونهاى بين المللى مقرراتى را ناظر بر عدم توليد آنها وضع كرده است كه ايران نيز رعايت اين مقررات را ملتزم شده وامضا نموده است. يكى ديگر از معايب آن هزينه نصب و نگهدارى بسيار گران آنها است كه مى تواند مشكل آفرين باشد؛ به طورى كه به گفته معاونت خدمات شهرى شهردارى تهران براى نصب يك زباله سوز مركزى براى شهر تهران ۳۵ميليون دلار اعتبار لازم است. اين زباله سوزها به فيلترهايى مجهز هستند كه به طور مرتب بايد تعويض شوند كه بسيار گران تمام مى شود. بايد به اين هزينه ها هزينه هاى حمل و نقل زباله ها به محل زباله سوز مركزى نيز افزوده شود كه خود مى تواند رقم بسيار قابل توجهى باشد؛ و درعين حال خطر انتشار آلودگى هاى ميكروبى را درحين حمل زباله ها به محل سوزاندن را نيز به همراه دارد. در آمريكا، ژاپن و برخى كشورهاى اروپايى اروپا بر مبناى مقررات جديد حفاظت محيط زيست (بويژه در آمريكا براساس بخشنامه هاى آژانس حفاظت محيط آمريكا EPA) درمورد زباله سوزها و زباله هاى پزشكى، اغلب مراكز زباله سوزى تعطيل واز نظر اقتصادى تشخيص داده شد كه هزينه نگهدارى زباله سوزها مقرون به صرفه نيست وبايد روش ديگرى جايگزين آنها شود. در حال حاضر تكنولوژى هايى مطرح است كه استانداردهاى حفاظت محيط زيست را در حد بسيارمطلوبى دارند و از نظراقتصادى نيز مقرون به صرفه هستند.امروزه براساس استانداردهاى بهداشت ومديريت شهرى سالم سيستم هايى مورد تأييد هستند كه در محل توليد زباله عفونى يعنى در بيمارستانها و مراكز درمانى طى فرآيندى كه آسيبى به محيط نرساند عمل سالم سازى را در مورد آنها اعمال مى كند.
براساس قوانين مصوب مجلس شوراى اسلامى، سالم سازى زباله هاى ويژه مانند زباله هاى بيمارستانى و صنعتى به عهده توليد كنندگان آنهاست و اين يك روش درست و منطقى است ودر بسيارى از كشورهاى توسعه يافته جهان اعمال مى گردد. شهردارى برمبناى قانون موظف به جمع آورى زباله هاى شهرى وخانگى معمولى است و وظيفه اى در قبال زباله هاى بيمارستانى ندارد و اگر هم بخواهد در اين جهت نيز خدماتى ارائه دهد بايد هزينه آن را از مراكز درمانى و بيمارستانى دريافت نمايد وبسيار پسنديده خواهد بود كه مطابق استانداردهاى بهداشت محيط كشور به اين امر مبادرت نمايد ودنبال تكنولوژى هايى كه تأييديه هاى زيست محيطى جهانى را دارند.
يكى از اين روشها كه در آمريكا و برخى كشورهاى اروپايى به كار گرفته شده است سيستمى است كه به صورت سيار عمل مى كند و زباله هاى بيمارستانى را در همان محل توليد غيرعفونى مى كند. فرآيند ميكروب كشى اين دستگاه به تأييد مراكز ذيصلاح آمريكايى واروپايى رسيده است. اين سيستم در هر ساعت مى تواند ۱۵۰۰ - ۱۲۰۰ كيلو زباله را غيرعفونى نمايد. فرايند به صورت كاملاً اتوماتيك صورت مى گيرد و همه مراحل كارتوسط كامپيوتر كنترل مى گردد. در اين سيستم شناگرهايى تعبيه شده است كه اگر احياناً بطور اشتباهى زباله هاى آلوده به مواد راديواكتيو وارد سيستم شوند؛ علائم هشدار دهنده اى به كار مى افتد و تا زباله راديواكتيو از دستگاه خارج نشود دستگاه به كار نمى افتد. بر روى اين سيستم ژنراتور برق و مخزن آبى نصب شده است كه سيستم بطور خودكفا عمل نمايد. به در اين سيستم ۸۰ - ۷۰ درصد حجم زباله ها نيز كاهش مى يابد و در نهايت زباله ها به شكلى در مى آيند كه اصلاً قابل شناسايى نخواهد بود و حتى مى توان حجم زباله را با پرس نمودن نهايى كاهش بيشترى داد.اين مزيت كاهش حجم مى تواند معيار بسيار قابل توجهى باشد. هم اكنون شهرهاى شمالى ايران در استانهاى مازندران و گيلان با مشكل كمبود دفن زباله روبروهستند و اگر زباله هاى بيمارستانى به عنوان بخشى از زباله هاى اين استانها با اين روش دفع شوند علاوه بر رفع معضل عفونى بودن آنها كمكى به رفع معضل كمبود دفن نيز شده است.
براساس برآوردهايى ۱۰ دستگاه به راحتى مى توانند كل استان تهران را پوشش دهند و زباله هاى بيمارستانى همه مراكز درمانى استان را در همان محل توليد غيرعفونى كنند. قيمت ده دستگاه كمتر از يك سوم سرمايه اى است كه به گفته معاون شهردار تهران براى نصب زباله سوز مركزى لازم است. يعنى با سرمايه اى كمتر از يك سوم قيمت زباله سوز، مى توان كل زباله هاى بيمارستانى تهران بزرگ را با روشى كاملاً سازگار با محيط زيست و مطابق با بالاترين استانداردهاى جهانى غير عفونى نمود.
در حال حاضر تكنولوژى زباله سوز در جهان درحال كنار گذاشته شدن است و انتخاب آن براى تهران اصلاً مقرون به صرفه نيست و علاوه بر آن منطقى هم نيست كه با اين وسعت آلودگى هاى هوا و محيط در تهران با راه اندازى زباله سوزها مشكلى نيز به آن بيفزاييم.